حسن مرسلوند
392
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
و سفارت انگليس نوشته شد : « چنان كه خاطر آن جناب مستحضر است دولت شاهنشاهى ايران با رعايت سياست بىطرفى پيوسته كوشش داشته است مناسبات دوستانهء خود را با تمام دول به ويژه با دولتهاى همسايهء خود محفوظ بدارد . در اين موقع هم كه نيروى جنگى دولت اتحاد جماهير شوروى وارد خاك ايران گرديدهاند ، دولت ايران براى ابراز كمال حسن نيت و حفظ مناسبات همجوارى مبادرت به جنگ ننموده است . با اين حال قواى آن دولت اقدام به عمليات جنگى و بمباران شهرها نموده و نيروى پادگان ايران در شهرستانها هم طبعا در مقابل حملهاى كه به آنها شده است ناگزير از خود دفاع و مقاومت نمودهاند . اينك به استحضار خاطر عالى مىرساند كه دولت شاهنشاهى براى اثبات نيّت صلحخواهانهء خود دستور داد نيروى دولتى به كلى ترك مقاومت نموده از هرگونه اقدامى خوددارى نمايند . انتظار دارد قواى آن دولت هم حركت خود را متوقف ساخته عمليات جنگى را متروك دارد . اين تصميم دولت به اطلاع نمايندگان دول ديگر هم مىرسد . » در روز هشتم شهريور نمايندگان دولتين به ملاقات جناب آقاى نخستوزير و اين جانب آمده يادداشتهايى تسليم نمودند كه متن آن عينا خوانده مىشود : نامهء سفير كبير شوروى و وزير مختار انگليس ، ششم شهريور 1320 « 1 - آقاى وزير ، بهطورى كه قبلا هم تذكر داده شده خاطر جنابعالى را مستحضر مىسازيم كه دولتين اعليحضرت پادشاه انگلستان و شوروى هيچ نقشهاى بر عليه استقلال يا تماميت ارضى ايران ندارد و علت اينكه مجبور شدهاند اقدامات نظامى به عمل آورند اين بوده است كه دولت ايران توجهى به پيشنهادات دوستانهء آنها ننموده است . ليكن اينگونه اقدامات بر عليه خود ايران اتّخاذ نگرديده بلكه فقط بر عليه تهديد اقدامات ممكنهء آلمانيها بوده كه در نقاط مهم تمام كشور ايران قرار گرفته بودهاند . چنانچه دولت ايران فعلا حاضر به تشريك مساعى باشد علت ندارد كه عمليات خصمانه ادامه پيدا نمايد . 2 - دولتين اعليحضرت پادشاه انگلستان و شوروى خواستار بعضى ضمانتهايى مىباشند كه فعلا دولت ايران در حقيقت مايل به انجام تقاضاهاى عادلانهء آنها هستند . تقاضاهاى مزبور به قرار ذيل است : الف - دولت ايران بايد امر صادر نمايد كه قشون ايران بدون مقاومت بيشترى از شمال و شرق خطى كه از خانقين ، كرمانشاه ، خرمآباد ، مسجد سليمان ، هفت گرد ، گچساران و از آنجا به بندر ديلم كه در خليج فارس واقع شده است عقبنشينى نمايد . در شمال قشون ايران بايد از نقاط اشنو ، حيدرآباد ، مياندوآب ، زنجان ، قزوين ، خرمآباد ، بابل ، زيرآب ، سمنان ، شاهرود و علىآباد عقبنشينى كنند و نقاط نامبردهء بالا موقتا به وسيلهء قشون انگليس و شوروى اشغال خواهد شد . ب - دولت ايران بايستى در ظرف يك هفته كليهء اتباع آلمان به استثناى اعضاى حقيقى سفارت آلمان